Facebook Grupları, sosyal medya üzerinde topluluk oluşturmak için en kolay ve etkili yollardan biri. Hatta o kadar çok etkili ki Facebook, son yıllarda reklamlarının ve pazarlamalarının stratejisinin merkezine grupları koyuyor. Mesela 2020 Super Bowl‘da yayınlanan reklamda direkt olarak Facebook Gruplarının çeşitliliğini anlatılmıştı.

Yayınlanan reklamı izlemek için: Facebook 2020 Super Bowl Reklamı

Koronavirüs salgınıyla birlikte dünya çapında dezenformasyonlar çok fazla arttı. Facebook gruplarının çok yaygın kullanıldığı ABD’de bu süreçte dezenformasyonlara ne kadar savunmasız olduğu ortaya çıktı. Örneğin, mikroçip içeren aşıların bulunduğu, saç kurutma makinelerin iyileştirici özelliğinin olduğu gibi birçok yanlış bilgi bu gruplardan ortaya çıktığı anlaşıldı. Ne yazık ki, bu bilgiler ABD’den başlayıp, diğer ülkelerin gruplarında da kendi dillerinde yayılmaya başladı.

Facebook Güvenilir Mi?

Son yıllarda sosyal medya platformlarıyla uzaktan veya yakından bağlantısı olan çoğu kişinin aklında olan bir sorudur bu. Acaba Facebook güvenli mi ? Biz buraya bilgilerimizi veriyoruz, paylaşım vs. yapıyoruz iyi güzel ama sıkıntı yaşar mıyız ? Bu tür sorular hepimizin aklına gelmiş, bazılarımız bu soruları “bir şey olmaz” diyerek umursamamız, bazılarımız ise “Facebook güvenli değil abi, baksana neler ortaya çıktı” diyerek hesabını kapatmıştı.

2016 seçimlerinden sonra yaşanan veri skandalı nedeniyle Facebook, dünya çapında yüzbinlerce kullanıcı kaybetmişti. 2016 yılında ne oldu diyorsanız The Great Hack belgesel filmini izleyebilirsiniz. Yaşanan bu skandal ve üye kayıplarıyla birlikte, Mark Zuckerberg ve ekibi Facebook gruplarına ağırlık verdi. Uzmanlara göre, Mark Zuckerberg’in Facebook gruplarına ağırlık vermelerinin en büyük nedenlerinden birisi, hedef kitleleri çok daha hızlı ve kesin bir şekilde belirleyip, daha kolay yönetebilme isteğiydi.

Lakin 2019’da Mark Zuckerberg’in yazıdığı bir blog yazısında “Facebook grupları birçok kişiye bire bir ve birkaç arkadaşla samimi iletişim kurma imkanı sağlıyor ve insanlar bu yüzden tercih ediyor.” demişti. Ayrıca Facebook gruplarının tanımlarken insanların ilgi alanlarına göre oluşturulan toplulukların (Facebook Grupları) güvenilir alanlar olduğunu söylemişti.

facebook güvenilir mi?
Facebook Güvenilir mi?

Facebook Grupları Güvenilir Mi?

Sosyal medya platformları, yapılan araştırmalara (ABD) göre yanlış bilgileri, komploları yaymak için yabancı veya yerel kötü aktörler tarafından en çok kullanılan araçlardan birisi. Bu tür dezenformasyonlar için sosyal medya platformları içerisinde Facebook grupları,en çok kullanılan alanların başında geliyor.

Bazı gruplar baz alınarak yapılan araştırmalarda, gruplar içerisinde oluşan ortamda, genellikle güvenilir profile sahip, grubun hedef kitlesine uygun profillerin daha çok görünür olduğu ve ne yazık ki, bu profillerin bazılarının sahte olduğu ortaya çıkmış. Bu süreç aşağı yukarı şu şekilde işliyormuş; ilk adım olarak grubun hedef kitlesine tamamen uygun bir profil yaratılıp ardından gruba katılım sağlanıyor ve ilk adım başarılı bir şekilde geçilmiş oluyor. İkinci adım ise grupta dikkat çekmeden, belirli aralıkla gönderi girilip ve gruptan bazı kişilerle kişisel mesajla etkileşime geçildiği adım oluyor. Üçüncü ve son adımda ise gönderilerin sayısı artıp, asıl amaca yönelik haberlerin ve gönderilerin paylaşıldığı adımdır.

Wall Street Journal tarafından yakın tarihte yapılan bir araştırmasının sonucunda ise Facebook grupları ve Facebook diğer alanlarında 2016’dan itibaren kutuplaşma eğilimlerinin arttığının ve Facebook’un bu eğilimlerin farkında olduğu öğrenildi.

Ne Yapalım, Facebook Gruplarına Katılmayalım Mı?

Facebook grupları her ne kadar birçok açıdan yalan bilginin, manipülasyonların yayılabileceği bir alan gibi gözükse de sizin medya okuryazarlığınız var ise bu tür dezenformasyonlardan etkilenmezsiniz. Bu yüzden Facebook gruplarına katılmayalım mı diye sormaktansa medya okuryazarlığımı nasıl arttırabilirim diye sormanız sizin dijital dünyaya daha güvenilir bir şekilde adapte olmanızı sağlayacaktır.

Facebook grupları günümüz dijital dünyasında işiniz hakkında, hobiniz hakkında veya ihtiyacınız olan bir konu hakkında hızlıca kullanıcı görüşü alabileceğiniz en iyi yerlerden birisi. Kendinizi böylesi bir alandan mahrum bırakmanız gelişiminizi veya işinizi bir noktada etkileyebilir. Türkiye’de her ne kadar arka plana atılsa da Facebook halen dünyanın en büyük sosyal medya platformu. Facebook grupları da bu platformun en aktif kullanılan alanı. Bu yüzden doğru bir şekilde kullanmanızın bir sıkıntı oluşturacağını düşünmüyorum.

facebook hesabı
Facebook Hesabımızı Silelim Mi?

Facebook Grupları Nasıl Güvenilir Hale Getirilebilir?

Facebook grupları nasıl güvenilir hale getirilebilir diye sorarken aynı zamanda kimler güvenilir hale getirebilir diye sormalıyız. Kimler güvenilir hale getirebilir sorusunun cevabı çok basit. Grup yöneticileri, grup üyeleri, Facebook kullanıcıları ve Facebook yönetimi. Grupları güvenilir hale getirmek için bu 4 grubun üzerine neler düştüğünü tek tek anlatacağım.

İlk olarak grup yöneticileri, üye alımı yaparken kişilerin grup konusu ile ilgisini ve alakası ölçmek için 3-4 soruluk bir test yapabilir, bu başlangıçta sahte hesapları kolaylıkla eleyecektir. Eğer grup içeriği nedeniyle çok paylaşım yapılan bir grup ise paylaşılan gönderilerin ilk olarak yöneticilerin onayından geçmesi iyi olacaktır. Grubunuzun kurallarını katı bir şekilde uygulayın ve asla taviz vermeyin.

Grup üyeleri, grup içerisinde paylaşılan gönderileri, yapılan yorumları okuduklarında o bilginin gerçekliğini araştırmadan önce ilk olarak gönderi veya yorum sahiplerinin sahte olup olmadıklarını kontrol ederlerse o bilginin doğruluğu hakkında şüphelerinizi kısmen giderebilir veya şüphelerinizi arttırarak araştırmanızı sağlar. Grup içerisinde aktif olan, etkileşimi yüksek olan kişilere hemen güvenmeyin. Aklınızın bir köşesinde şüphe hep bulunsun. Yalan gönderi paylaşan, manipülatif davranışlar sergileyen ve grubun kurallarına uymayan kişileri grup yöneticilerine hemen şikayet edin.

Facebook kullanıcıları üye olmadığı bir grup için ne yapabilir ki diye sorabilirsiniz. Facebook kullanıcılarının yapacağı en önemli hamle, kullanıcıya önerilen gruplardan şüphe çeken bir gruba denk gelirse direkt o grubu şikayet etmek olacaktır.

facebook sayfası
Facebook Sayfası

Facebook yönetimi ne yapabilir kısmına geldiğimizde ise bu soruya cevap olarak onlarca sayfa yazı, onlarca dakika video çekilebilir ama ben bu soruya olabildiğince kısa cevap vereceğim. İlk olarak Facebook yöneticileri, grupların mülkiyeti, yönetimi ve üyeliği konusunda şeffaflığı kesinlikle arttırmalıdırlar. Kullanıcı gizliliği çok önemli evet ama bu gruplarda paylaşılan bilgilerin dışarı yayılması sonucunda önü alınamaz bir durum ortaya çıkabilir. Bu tür durumlarla daha önce karşılaştık. (Örneğin, Lozan 100 yıllıktır! veya Can Bonomo Eurovision’a katılmıyor!)

Grupların kategorize edilip, kullanıcıların önerilmesinde daha hassas davranmalıdırlar. Grup sahiplerinin profillerinde ne tür içeriklerin paylaşıldığını belirlenip, bu paylaşımlarına benzer paylaşımları gruplarında yapıldığını hakkında ayrıntılı çalışmalar yapılabilir. Mesela, bir grup sahibi kendi profilinde aşırı derece ırkçı, faşist içerikler paylaşıyorsa bu kişinin yöneticiliğini yaptığı grubun içerikleri ayrıntılı olarak incelenmelidir. Aktif ve pasit grupların ayrımının doğru yapılması ve pasif olan grupların dağıtılması gerekir. Kullanıcıların topluluk lideri olması için belirli şartlar getirebilir. Facebook yönetimi sadece bunları yaparak yalan bilgilerin yayılmasını, manipülasyonları ve provokasyonları çok büyük ölçüde önleyebilir.

Bu yazımda sizlere Facebook Grupları ve Facebook hakkında bilgiler verdim. Güvenilir olup olmadığının kararını sizler vereceksiniz. Sizleri bu konu hakkında yönlendirmek istemem. Yine de yazımda belirttiğim bir şeyi eklemeden yazımı sonlandırmak istemiyorum; eğer siz bu platformları doğru ve bilgili bir şekilde kullanırsanız, bir sıkıntı yaşamazsınız. Okuduğunuz için teşekkürler, gelecek yazıda görüşmek üzere!