Marka Krizleri ve Covid-19 Krizi

Markalar var oldukları günden beri krizler ile karşı karşıya kalmışlardır. Günümüzde internetin yaygın olması, sosyal medya kullanımının çok yüksek olması sebebiyle eskiye oranla çok daha fazla marka krizleri yaşanmaktadır. Bu krizleri bazı markalar iyi iletişim stratejileri ve kriz yönetimleri sayesinde kolay bir şekilde üstesinden gelirken, bazı markalar kötü iletişim stratejileri ve kriz yönetimleri yüzünden başarısız olmuşlardır. Bazı marka krizlerini sizler için derledim.

Burger King Marka Krizi – Marul Krizi

Marka bilinci çok yüksek olan ve aynı zamanda dünyanın en büyük fast food markalarından olan Burger King 2012’de oldukça kötü bir kriz yaşadı. Sosyal medyanın etkisi ile bu kriz çok fazla büyüdü. Hatta haber siteleri bu görüntüyü alıp “Burger King’de Yediğiniz Marul” başlığıyla servis etti. Yani kriz çok çabuk bir şekilde yayıldı. Burger King yetkilileri ne yazık ki çok geç müdahale ettiler. İlk olarak fotoğrafı dolaşımdan kaldırtmak yerine, gps sayesinde paylaşılan şubeyi tespit ettiler ama geç kalmışlardı…

Burger King Marka Krizi Görseli
Burger King Skandal Görsel

Turkcell Marka Krizi – Ensar Vakfı

Turkcell 2016 yılında Ensar Vakfı’nın organize ettiği Türkiye Değer Ödülleri’ne sponsor olmuştu. Vakfın istismar suçlamalarıyla gündeme oturmasından sonra Turkcell’in sponsorluğu çekmesini isteyen kullanıcılar, Twitter üzerinden konu ile ilgili bir hashtag oluşturmuştu. Turkcell bu hashtaglerle atılmış 40.000 twite marka itibarına zarar verdiği gerekçesiyle tazminat davası açtı. Turkcell krizin ortaya çıkışından uzun bir zaman sonra “Herhangi bir vakfı, derneği veya sivil toplum kuruluşunu değil, öğrencilerimizin eğitimini destekliyoruz” açıklamasını yapmış ama geç kalmıştı. Turkcell kriz yönetimini iyi yapamamış ve bu süreçle birlikte ciddi sayıda kullanıcısını kaybetmiştir.

Turkcell Markasının Logosu ve Ensar Vakfı
Turkcell – Ensar Vakfı

Dominos Pizza Marka Krizi – NYC

Dominos Pizza New York şubesinde Nisan 2009’da yaşanan kriz o yılların en büyük sosyal medya krizi diyebiliriz. İki Dominos çalışanı siparişleri hazırlarken yaptıkları tiksindirici ve pis hareketleri videoya çekerek Youtube’a yüklediler. Video çok kısa sürede 1 milyon izlenmeye ulaştı.

Videonun bir kısmını izleyebilirsiniz.

Dominos Pizza

Yaşanan bu olaydan sonra Dominos Pizza ne yazık ki hızlı bir şekilde aksiyon almadı. Ciddiye almadılar ve sessiz kaldılar. 2-3 gün geçtikten sonra olayın çok başka boyutlara ulaştığını gördüklerinde, resmi internet sitelerinden bir açıklama yayınlayıp, Twitter’dan video linkinin olduğu tweetlerin kaldırılmasını istediler. Ne yazık ki bu marka bilinci için çok kötü olmuştu. Ne kadar geç olsa da videoyu dolaşımdan kaldırdılar. Video ismi ile alakalı olarak yaptıkları ise çok akıllıcaydı. Bu yaptıkları küçük dokunuş marka bilincinin geri kazanılmasında ve krizin önlenmesinde (hazmedilmesinde) büyük rol oynadı. Dominos ABD yöneticisi, Patrick Doyle, kişisel olarak bir video yayınladı ve eski iki çalışanının yaptığı davranıştan dolayı özür diledi. Doyle’ın videosuna çok akıllıca bir başlık verdi: “İğrenç Dominos Adamları – Dominos’un Cevabı” (“Disgusting Dominos People – Domino’s Responds”). Böylece Google’da çokça aratılan “Disgusting Dominos People” başlığına da çözüm bulunmuş oldu. Tüm bunlara yapmalarına rağmen markayı toparlamaları baya uzun sürdü. 

Patrick Doyle Açıklaması:

Covid-19 Savaşı / Krizi

Dünyanın Covid-19 ile savaşı sürerken, markaların bu süreçte aldığı kararlar ilerleyen günlerde kullanıcıların tercihlerini etkileyeceğini düşünüyorum. Bu süreci iyi yönetebilen marka, tüketiciler tarafından gayet iyi hatırlanacaktır. Diğer taraftan #EvdeKal diye sosyal medya üzerinden yazılar yazıp, kendi çalışanları için gerekli önlemleri almayan markaların yaptıkları kolay unutulmayacaktır. Tüketiciler markaları değerlendirirken, markaların bu dönemde çalışanlarına karşı tutumları, sosyal medya üzerinden salgın hakkında tutumları ve ekonomik olarak (fırsatçılık vs.) tutumlarını göz önünde bulunduracağını düşünüyorum.

Türkiye’de bulunan bazı markaların aldığı kararları paylaşıyorum.

Bana bu kadar marka krizi yetmez diyorsanız, Pazarlamasyon tarafından hazırlanan bu yazıyı okumanızı tavsiye ederim. Bu kadar marka krizi yeter, markaların Koronavirüs salgınından etkilendi mi onu merak ediyorum diyorsanız sizi hemen bu yazıma alabiliriz. Koronavirüs’ten nasıl etkilendiklerini biliyorum ama nasıl reklam yaptıklarını bilmiyorum, yaratıcı reklamlar görmeye ihtiyacım var diyorsan bu yazımı da okuyabilirsiniz. Umarım bu salgından ülkece en az zarar ile kurtuluruz. Okuduğunuz için teşekkürler…